Kekemelik

Seray Sayar Levent

seray.levent@gmail.com

Ailelerin çok tedirgin olduğu durumlardan biridir kekemelik, teknolojinin yanlış kullanımından dolayı da oldukça yaygın bir durum haline gelen bu bozukluğun, geçici mi ya da kalıcı mı, olduğunu bilmemiz çok önemlidir. Çocukluk kekemeliği dediğimiz durumlar bilimsel olarak açıklanmış olsa da en önemli nedeni daha bebecik yaşta ekrana maruz kalan çocuğun konuşma ihtiyacı duymamasından ileri gelen, konuşma geriliğine bir de kekemelik eklenmiş durumda. Her zaman dediğim gibi kullanmayı azalttığınız ya da kullanmadığınız organınız zamanla işlevini kaybeder. Aslında durumda aynı böyledir. Çocuk konuşma ihtiyacı duyduğunda da kelime haznesinin yetersizliği, dil ile konuşma merkezinin koordinasyon kuramaması kekemeliği de beraberinde getirir. Elbette ki taklit döneminde olan çocuğun etrafında konuşma bozukluğu olan ya da kekemelik yaşayan bir birey varsa onu taklit etmesi de dil konuşma bozukluğunu ortaya çıkarır. Yazdıklarımın hepsi çocukluk dönemi geçici konuşma bozukluğu içindir. Kalıcı olanlara mutlaka hekimden yardım alınmak zorundadır. Bu yazımda size ne zaman panik yapmanız gerektiğini çok sade dille anlatmaya çalışacağım. Hangi yaşta normal kabul edilir?2 – 5 yaş arası,bu dönem dil gelişiminin çok hızlı olduğu bir süreçtir.Bu yüzden: Kelime tekrarları,hece uzatmaları, “ee, şey” gibi duraksamalar çoğu çocukta görülür ve normaldir. Buna gelişimsel kekemelik denir. Özellikle 2,5 – 4 yaş arasında sık görülür ve çocukların %70–80’i kendiliğinden düzelir.  Ne zamana kadar beklenebilir? 6 ay – 1 yıl içinde azalıyorsa, stresle artıp rahat ortamda azalıyor ise, çocuk bunun farkında değil ve rahatsız olmuyorsa  Takip yeterlidir, müdahale gerekmez. Ne zaman dikkat etmek gerekir?Aşağıdaki durumlarda beklemeden uzmana başvurulmalıdır: 5–6 yaşından sonra devam ediyorsa, 1 yıldan uzun süredir sürüyorsa,ses, hece veya kelime blokları varsa… Konuşurken: Yüz kasılmaları, göz kırpma, dudak titremesi, konuşmaktan kaçınma, utanmaailede kekemelik öyküsü varsa,stresli bir olaydan sonra başlamış ve artmışsa  Bu durumda konuşma ve dil terapisti değerlendirmesi gerekir. Ebeveynler ne yapmalı? “Yavaş konuş”, “Dur, düzgün söyle” dememek, sözünü kesmemek, kekemeliğe dikkat çekmemek, sabırla dinlemek, göz teması kurmak, evde yavaş ve sakin konuşma modeli olmak, çocuğa konuşması için baskı yapmamak Kısaca özet2–5 yaş: Çoğu zaman normal5 yaş sonrası devam ediyorsa: Değerlendirme gerekir. Erken destek, kalıcı kekemeliği önlemede çok etkilidir.Aslında çocuk büyütmek çok kolaydır. Yeter ki çocuğunuz için temel çocuk gelişimini bilin ki nerede, ne zaman müdahale gerektiğini fark edin ve en önemlisi lütfen  hiç olmazsa 3 yaşına kadar çocuklarınızı ekrandan uzak tutun… Ne yaşıyorsak yanlış teknoloji kullanmamızdan ileri geliyor. Sonra da doktor doktor gezen sizler oluyorsunuz. Şimdilik her zaman olduğu gibi hoşça kalın, akıl ve beden sağlığınızı korumaya çalışın!